Kacheksja u szczura - jak podnieść wagę zwierzęcia?

Jako społeczeństwo, przywykliśmy do zwracania uwagi na otyłość i nadwagę. Zarówno u ludzi, jak i u zwierząt. Rozumiemy już, że waga odbiegająca od normy jest powodem do zmartwienia i powinna skłonić nas do podjęcia pewnych działań, takich jak zmiana diety. 

Jednak cały czas zapomina się, że każdy kij ma dwa końce i tak jak nadwaga jest szkodliwa dla organizmu, tak samo jest z niedowagą. Niestety, wiele stanów chorobowych u szczurów powoduje stopniową utratę wagi, prowadzącą do stanu określanego jako kacheksja, który ma niekorzystny wpływ na fizjologię pupila. Co zrobić gdy zauważymy utratę wagi u pupila? jakie jedzenie proponować, tak by możliwie szybko powrócić do prawidłowej wagi? Zapraszam do lektury! 

Co to jest kacheksja? 

Kacheksja, to stan wyniszczenia organizmu, który towarzyszy przewlekłym stanom chorobowym. Utrata masy ciała następuje szybko i wiąże się nie tylko ze zmniejszeniem ilości tkanki tłuszczowej, ale również z atrofią (zanikaniem) tkanki mięśniowej. Mimo znacznej utraty masy ciała, zwierzę może zupełnie nie być zainteresowane jedzeniem, co tylko pogłębia stan niedożywienia. Nasz weterynarz podczas badania klinicznego może używać sformułowania “kachektyczny” w odniesieniu do naszego pupila, dlatego dobrze jest mieć choć ogólne pojęcie odnośnie znaczenia tego pojęcia. 

Łatwo jest pomyśleć, że jeśli zwierzę jest wychudzone, to powinno po prostu przyjmować więcej kalorii. Tu jednak pojawia się pewna trudność. Kacheksja pojawia się, ponieważ stan chorobowy w organizmie zwierzęcia, wpływa bezpośrednio na metabolizm pupila. Na przykład białka, które budują wiele struktur, takich jak właśnie mięśnie, rozkładają się szybciej niż organizm jest w stanie je wytworzyć - to właśnie jest przyczyna utraty masy mięśniowej. Jak widać, podejście terapeutyczne nie jest tak proste, jak mogłoby się wydawać. 

Przyczyny kacheksji

Wspomnieliśmy już, że kacheksja towarzyszy przewlekłym stanom chorobowym. Najczęściej jest to oczywiście choroba nowotworowa, ale nie tylko. Oto inne przyczyny kacheksji: 

• zastoinowa niewydolność serca 
• przewlekła obturacyjna choroba płuc 
• przewlekła niewydolność nerek 

Poza tymi, głównymi powodami, należy uwzględnić tutaj również wszelkiego rodzaju przewlekłe choroby zapalne oraz niektóre choroby zakaźne. Procesy zapalne inicjują wydzielanie substancji nazywanych cytokinami oraz interleukinami, które mają udokumentowane połączenie z kacheksją organizmu. Łatwo jest też pomylić anoreksję z kacheksją. Anoreksja jednak, może być wywołana na przykład niezdolnością do samodzielnego przyjmowania pokarmu - dzieje się tak na przykład, gdy dochodzi do utraty czucia w tylnych kończynach i pupil nie jest w stanie przyjąć odpowiedniej pozycji do rozgryzania ziaren (“na kangura” - opierając się na tylnych kończynach i trzymając ziarna w przednich kończynach). Podobnie jest w przypadku choroby stomatologicznej, gdy przeżuwanie pokarmu jest zbyt bolesne dla pupila. Oczywiście, może zdarzyć się tak, że anoreksja, występująca jako pierwsza, przerodzi się w kacheksję. Ale warto umieć rozróżnić te dwa stany, ponieważ wymagają one nieco innego postępowania. Jak widać, wiele schorzeń może prowadzić do kacheksji u pupila. Jak sobie z nią radzić omówimy w następnym paragrafie. 

Postępowanie w przypadku kacheksji. 

Najważniejsze jest ustalenie przyczyny choroby, która stanowi podłoże wyniszczenia organizmu. Bez podjęcia odpowiedniego leczenia, dokarmianie pupila jest jak plaster przyczepiony na złamaną rękę. Jeśli jednak diagnostyka już miała miejsce, to możemy skupić się na poprawie wagi zwierzaka. Przede wszystkim pamiętajmy, że pupil może nie wykazywać zainteresowania jedzeniem, nawet takim, za którym wcześniej przepadał. Nie poddawajmy się jednak od razu i wypróbujmy kilka opcji. Można spróbować syropy stymulujące apetyt. Ja osobiście miałam z nimi dosyć spore szczęście u ogonków, które odmawiały jedzenia. Można używać syropów dostępnych dla ludzi w aptece, głównie takich, które oparte są o wyciągi ziołowe (mniszek lekarski, koper włoski, pietruszka, cykoria, krwawnik oraz wiele innych). Zamiast syropu można również podać zioła lub lekko rozcieńczony napar ziołowy. Zanim jednak wybierzemy preparat, warto skonsultować się z naszym weterynarzem, ponieważ niektóre zioła mogą mieć interakcję z podawanymi lekami (na przykład krwawnik, który nasila działanie leków przeciwzakrzepowych). 

Kolejnym sposobem jest podawanie jedzenia, które jest bardzo bogate w składniki odżywcze. Zaliczamy tutaj karmy ratunkowe, a zwłaszcza te oznaczone jako “plus”, czyli o zwiększonej wartości odżywczej. Dieta powinna być wysokobiałkowa, ze względu na wzmożony rozkład białek i utratę masy mięśniowej. 

Dodatkowo można podawać kaszki dla niemowląt, takie jak Sinlac, wymieszane dokładnie z masłem orzechowym, owocami lub nawet odrobiną masła. Kacheksja jest stanem zagrażającym życiu, dlatego pokarmy, których zazwyczaj unikamy lub podajemy w umiarkowanych ilościach należy podawać, jeśli działają. Dopóki zwierzę je, jest nadzieja na poprawę stanu zdrowia. 

Pamiętajmy również, by ważyć zwierzę i zapisywać sobie jego wagę. Najlepiej robić to przed pierwszym posiłkiem dnia. Dla szczurów można użyć wagi kuchennej. Ponieważ ich masa ciała, nie przekracza zazwyczaj dwóch kilogramów. 

Co zrobić gdy zwierzę nie je? 

Kacheksja i brak apetytu, to bardzo niebezpieczne połączenie. Można na początku spróbować dokarmiać zwierzę przymusowo. Karmę ratunkową należy rozrobić z taką ilością wody, by karma swobodnie przepływała przez otwór plastikowej strzykawki (strzykawka bez igły). Szczura można zawinąć w ręcznik, jak burrito. Tak, aby łapki były schowane i wystawała tylko głowa. Końcówkę strzykawki należy wprowadzić od boku jamy ustnej, za siekaczami (tam gdzie u ludzi są kły, u szczurów jest szpara). Naciskając tłok strzykawki wprowadzamy niewielkie ilości papki do buzi zwierzęcia, pozwalając na spokojne przeżucie i połknięcie pokarmu. Czasami zdarza się jednak, że zwierzę wypluwa jedzenie lub jest na tyle apatyczne, że papka pozostaje na języku bez reakcji ze strony pupila. Jednym z sugerowanych rozwiązań w takim momencie jest założenie sondy nosowo - żołądkowej. Niestety szczury mają wąskie nozdrza i jedynym rozwiązaniem które ma sens jest sonda prowadząca od jamy ustnej, do żołądka. Są to sondy jednorazowe, w przeciwieństwie do nosowo- żołądkowych, które wymienia się tylko raz na jakiś czas. Wielokrotne wprowadzanie sondy do żołądka może wiązać się z uszkodzeniem górnych elementów przewodu pokarmowego, ale jeśli sięgamy po takie rozwiązanie, to jest to już procedura ratująca życie. 

Można taki zabieg wykonać kilka razy w nadziei, że zwierzę niejako “zaskoczy” i zacznie jeść samodzielnie. Nie może to być jednak wyłączny sposób podawania pokarmu. 

W przypadku gdy zwierzę odmawia przyjmowania pokarmu, zalecane jest rozważenie, czy ból nie przeważa komfortu życia i być może przedyskutowanie eutanazji z weterynarzem prowadzącym pupila. 

To już wszystko w dzisiejszym artykule. Wiemy już, że kacheksja jest groźnym stanem, który stanowi objaw przewlekłych procesów chorobowych, toczących się w organizmie. Pierwszym krokiem jest diagnoza przyczyny kacheksji, ale konieczne jest również monitorowanie diety pupila i zwiększenie białka w diecie.